Dwalen door Franeker

Sinds Anneloes me zaterdag, toen we in Franeker rondliepen vertelde dat ook deze plaats een Friese naam heeft, blijft “Frjentsjer” maar door mijn hoofd spoken. Ergens doet het me denken aan de elf “Kreatcher” uit de Harry Potter reeks. Jullie vast niet 😉 Maar goed, terug naar waar het om gaat. Eigenlijk zochten we een bestemming die we, vanuit Groningen, goed konden combineren met Terherne. Het werd Frjentsjer, mede omdat ik al heel lang naar het Eise Eisinga planetarium wilde, dat was Anneloes natuurlijk allang weer vergeten;-). We besloten naar Franeker te rijden maar met een TomTom met 5 jaar oude kaarten bleek dat vanaf onder Leeuwarden toch nog een flinke uitdaging. Zou je niet denken als je weet dat je alleen maar de N31 verder hoeft te volgen…Hoe de dag verder verliep?

Toen we Franeker binnen reden moesten we beide naar de WC. Komt ervan als je ’s ochtends zoveel water drinkt. Ook hadden we zin in koffie, of huisgemaakte limonade, ijsthee… nou ja, je snapt het wel, zin in lekkers. We parkeerden in een lange dubbele rij parkeerplaatsen aan het begin van de winkelstraat (de Voorstraat). Vandaar uit loop je zo het stadscentrum in. Aan die straat vind je al 2 van Franekers 3 musea: het Keatsmuseum (ik dacht serieus dat het ging om een museum n.a.v. het leven van John Keats, ja, ik spreek dus echt geen Fries!) – dit museum gaat over kaatsen. En een kunst/historisch museum: Martena. Die liepen we voorbij. Al gauw stonden we middenin deze kleine stad omringd door prachtige gebouwen zoals het historische raadhuis en het Camminghahuis (Voorstraat 2, nu een bakkerij) en viel ons oog ook op het planetarium. Mijn hart maakte een sprongetje van geluk toen Anneloes zei: “Dat dan maar eerst doen?” Ik vroeg nog: “Niet eerst koffie dan?” We konden daar natuurlijk naar het toilet.

Het planetarium was alles wat ik ervan verwacht had: mooi en enorm indrukwekkend. Een kunstwerk als dit kom je niet snel tegen. Wat een bijzonder leven moet deze Eise Eisinga hebben geleid nadat hij met alleen de basisschool, en terwijl hij in de wol werkte, al op zijn 15e een 600 pagina’s tellend wiskundeboek schreef. En twee jaar later een astronomieboek! Daarna volgde dus dit planetarium dat helemaal naar waarheid gemaakt is en al 250 jaar bewaard is gebleven in al zijn blauwe (is het ‘cerulian blue’?) glorie. Heb je ooit de kans hierheen te gaan? Doe het! Ook leuk voor kids…

Bij het planetarium hoort brasserie De Stadstuin in een prachtig historisch pand in het midden van het planetarium (De Stadstuin is ook prima te bezoeken zonder dat je naar het planetarium gaat overigens). Wij aten in de echte stadstuin erachter een stukje worteltaart en dronken beide een latte macchiato. Daarna konden we er weer tegenaan.

Op de bordjes had ik ‘Theehuisjes’ zien staan. Wat een mooi woord, dacht ik meteen. Dus we besloten op onderzoek uit te gaan. Op de dijk bij de Elfstedenbrug kwamen we de kleine huisjes tegen. Variërend van ongeveer 2,5 x 2,5 meter tot nog kleiner en dan te bedenken dat in die ene vroeger een gezin met 4 kinderen heeft gewoond (van één van de eigenaressen kregen we wat extra achtergrondinfo). Het jammere is dat de laatste paar jaren bijna geen enkele Franeker-bezoeker deze huisjes nog weet te vinden. Ga naast het planetarium de steeg in en loop tot de dijk en de brug. Dan zie je ze aan je rechterhand. Ze zijn meestal geopend op de laatste dagen van de week (denk in elk geval aan donderdag, vrijdag en zaterdag) en vanaf ongeveer half 2 ’s middags tot het einde van de middag. In alle drie de historische huisjes zitten nu winkeltjes. In eentje een winkel met tweedehands snuisterijen van een lieve mevrouw van 80 jaar die nog steeds geniet van haar werk en in de middelste is Theehuysje De Freule gevestigd. Klaaske runt dit winkeltje met cadeauartikelen, handgemaakte sieraden en brocante. Denk aan bio thee in leuke blikjes, prachtige medicijndoosjes en bijzonder aardewerk. Alleen al het pandje bekijken is de moeite waard!

Korendragershuisje in het midden

Daarna liepen we weer terug richting centrum waar we afsloegen de Groenmarkt op. Hier brachten we een kort bezoek aan pop-upstore No3 Gifts & Lifestyle waar ze mode, accessoires (ook voor in huis) en hele leuke kaarten verkopen. Anneloes stuurde een kaartje met de tekst: “Sixpack? Hie’k al, stie my net!” naar haar broertje. Aan het einde van de straat kwamen we het Korendragershuisje tegen. Dit rijksmonument uit 1634, destijds bedoeld voor koren- en zakkendragers, is meestal geopend voor publiek en is zeker de moeite van het bekijken waard.

Al lopende trokken talloze panden (zoals die van de voormalige Franeker krant) onze aandacht. Ook de letters op de bibliotheek vinden we prachtig. Hierop staat geschreven R.K. Vereniging. Het pand stamt uit 1909.

Als laatste aten we onze zelfmeegebrachte lunch op in de Martenatuin, een prachtige tuin achter het Martenahuis, die helaas nu ook een verblijfplek is geworden voor dak- en thuislozen. Minder geslaagd als ze gewoon tegenover je in de bosjes gaan staan plassen terwijl je net een lekker broodje zit te eten. Maar ja, het lijkt er steeds meer bij te horen, mensen zonder thuis, zonder dak boven hun hoofd. Dus misschien moeten we er maar aan wennen?

Even buiten het stadscentrum troffen we nog een overvolle tweedehands en vooral vintage sneupwinkel: ’t Allegaartje Curiosa. Fantastisch! Als je in de buurt bent van de Harlingerweg 1 en je houdt van overvolle winkels met echt oude spullen, dan is dit een paradijsje. Er zijn spullen in diverse prijsklassen.

Omdat het inmiddels al tegen half vier liep, besloten we ons bezoek aan Terherne maar voor een andere keer te bewaren. We zijn nu al benieuwd waar ons volgende bezoek aan Friesland ons zal brengen.

Bron: Not so Stuffy! http://www.notsostuffy.nl/blog/2016/08/15/dwalen-door-franeker/